Trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ và trí tuệ nhân tạo ngày càng hiện diện sâu rộng trong đời sống, năng lực tư duy, ngôn ngữ và quản lý cảm xúc trở thành nền tảng quan trọng giúp trẻ học tập hiệu quả, thích ứng linh hoạt và trưởng thành hạnh phúc.
Với mong muốn đồng hành cùng Cha mẹ trên hành trình nuôi dưỡng những năng lực cốt lõi ấy, Trường TH - THCS - THPT Hồng Đức (BMS Hưng Yên) đã tổ chức Hội thảo giáo dục với chủ đề “Cùng con phát triển Tư duy và Ngôn ngữ trong kỷ nguyên số” với sự tham gia của Phan Hồ Điệp.
Từ những nghiên cứu khoa học về sự phát triển não bộ đến các phương pháp giáo dục gần gũi trong đời sống hằng ngày, cô Phan Hồ Điệp đã mang đến nhiều gợi mở thiết thực để Cha mẹ và Thầy Cô hiểu rõ hơn cách nuôi dưỡng một đứa trẻ biết lắng nghe, biết đặt câu hỏi, biết diễn đạt cảm xúc và tự tin đưa ra lựa chọn.
Cô Phan Hồ Điệp chia sẻ tại hội thảo giáo dục " Cùng con phát triển tư duy và ngôn ngữ trong kỷ nguyên số"
Ngôn ngữ là vỏ bọc của tư duy
Mở đầu phần chia sẻ, cô Phan Hồ Điệp nhấn mạnh:
“Ngôn ngữ là vỏ bọc của tư duy.”
Theo cô, trẻ có khả năng diễn đạt rõ ràng thường cũng sở hữu tư duy mạch lạc, logic và năng lực học tập tốt. Khi con có vốn từ phong phú và biết gọi tên suy nghĩ, cảm xúc của mình, con sẽ hiểu vấn đề sâu sắc hơn, tự tin hơn trong giao tiếp và đưa ra quyết định phù hợp.
Một đứa trẻ biết lắng nghe, biết đặt câu hỏi, biết diễn đạt cảm xúc và tự tin lựa chọn chính là một đứa trẻ đang sở hữu nền tảng quan trọng để phát triển toàn diện.
“Tắm ngôn ngữ” – phương pháp đơn giản nhưng hiệu quả bền vững
Một trong những phương pháp được cô Phan Hồ Điệp đặc biệt nhấn mạnh là để trẻ được “tắm ngôn ngữ” mỗi ngày.
“Tắm ngôn ngữ” là việc để con được sống trong môi trường giàu ngôn từ và cảm xúc thông qua những hoạt động quen thuộc như đọc sách, kể chuyện, trò chuyện trong bữa cơm, cùng Cha mẹ nấu ăn, chia sẻ về một ngày đã qua hay quan sát thế giới xung quanh.
Cô phân tích hai hình thức “tắm ngôn ngữ” gồm:
- Tắm ngôn ngữ thụ động: nghe kể chuyện, thơ, âm nhạc và hội thoại hằng ngày.
- Tắm ngôn ngữ chủ động: lắng nghe có mục tiêu trước giờ học, phù hợp với phong cách tiếp nhận của từng trẻ.
Theo cô, mỗi đứa trẻ có cách học khác nhau. Có trẻ tiếp nhận tốt bằng hình ảnh, có trẻ học hiệu quả qua âm thanh. Điều quan trọng là Cha mẹ quan sát để lựa chọn phương pháp phù hợp với con.
Tiếng Việt là nền tảng của mọi ngôn ngữ
Cô Phan Hồ Điệp cho rằng thời điểm thích hợp để trẻ học ngoại ngữ là khi con đã nói tốt tiếng Việt và cảm nhận được vẻ đẹp của tiếng mẹ đẻ.
Tiếng Việt không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn là nền tảng giúp trẻ hình thành tư duy logic, mở rộng vốn từ, phát triển khả năng diễn đạt và nuôi dưỡng cảm xúc.
Những cuộc trò chuyện thường ngày giữa Cha mẹ và con chính là “kho báu ngôn ngữ” quý giá nhất.
Những cuộc trò chuyện thường ngày giữa Cha mẹ và con chính là “kho báu ngôn ngữ” quý giá nhất
Dạy con đặt câu hỏi để phát triển tư duy phản biện
Trong thời đại mà kiến thức luôn sẵn có, điều quan trọng hơn là trẻ biết đặt câu hỏi và chủ động tìm lời giải.
Cha mẹ có thể khơi gợi tư duy phản biện bằng những câu hỏi đơn giản như:
Con nghĩ thế nào?
Con sẽ chọn giải pháp nào?
Nếu là con, con sẽ làm gì?
Theo con, điều gì là quan trọng nhất?
Biết đặt câu hỏi là năng lực cốt lõi giúp trẻ học tập suốt đời và thích ứng với tương lai.
Giáo dục không phải là cuộc đua
Một trong những thông điệp giàu cảm hứng nhất của hội thảo là:
“Giáo dục không phải là cuộc đua để con đứng đầu lớp, mà là hành trình giúp con phát triển rực rỡ theo cách riêng của mình.”
Mỗi đứa trẻ có tốc độ trưởng thành, phong cách học tập và điểm mạnh khác nhau. Vai trò của Cha mẹ và Thầy Cô là quan sát, thấu hiểu và tạo điều kiện để con phát huy tối đa tiềm năng.
Quý Phụ huynh chăm chú lắng nghe những chia sẻ của cô Phan Hồ Điệp tại Hội thảo
30 phút chất lượng mỗi ngày – món quà vô giá Cha mẹ dành cho con
Theo cô Phan Hồ Điệp, Cha mẹ không cần dành quá nhiều thời gian, nhưng cần sự hiện diện trọn vẹn.
Chỉ cần 30 phút mỗi ngày để đọc sách, trò chuyện, lắng nghe cảm xúc của con hoặc cùng tham gia các hoạt động gia đình, Cha mẹ đang giúp trẻ phát triển:
Vốn từ phong phú
Tư duy phản biện
Khả năng quản lý cảm xúc
Lòng biết ơn
Sự tự tin và bản lĩnh
Sử dụng công nghệ thông minh trong kỷ nguyên số
Công nghệ là công cụ hỗ trợ hữu ích nếu trẻ được hướng dẫn sử dụng đúng cách.
Cô Phan Hồ Điệp khuyến nghị Cha mẹ thiết lập giới hạn thời gian, theo dõi nội dung trẻ tiếp cận và hình thành thói quen sử dụng thiết bị có mục tiêu.
Tuy nhiên, cô cũng khẳng định rằng không thiết bị nào có thể thay thế sự hiện diện của Cha mẹ, những cuộc đối thoại chất lượng và niềm vui từ những trang sách giấy.
Dạy con quản lý cảm xúc và hành vi
Cảm xúc là điều tự nhiên. Điều quan trọng là trẻ biết nhận diện và lựa chọn hành vi phù hợp.
Theo cô, con có thể tức giận, nhưng không được làm tổn thương người khác hay phá hoại đồ vật.
Cha mẹ có thể hỗ trợ bằng những câu hỏi như: Con đang cảm thấy thế nào? Con có đang tức giận không? Con muốn giải quyết việc này ra sao?
Khi trẻ có vốn từ về cảm xúc, các em sẽ biết điều chỉnh hành vi và xây dựng những mối quan hệ tích cực.
Trẻ học bằng cách quan sát người lớn
Trong những năm đầu đời, não bộ trẻ phát triển mạnh mẽ với các tế bào thần kinh gương, giúp trẻ tự nhiên sao chép hành vi của người lớn.
“Bạn gieo hạt gì, bạn sẽ nhận quả đó.”
Khi Cha mẹ sống tích cực, yêu thương, kiên nhẫn và ham học hỏi, những phẩm chất ấy sẽ dần trở thành một phần trong nhân cách của con.
Gian bếp, trang sách và thiên nhiên đều là lớp học
Giáo dục không chỉ diễn ra trong lớp học.
Trẻ có thể học trong gian bếp, trên trang sách, giữa thiên nhiên và trong mọi cuộc trò chuyện với người thân. Những trải nghiệm này giúp trẻ hiểu giá trị lao động, phát triển ngôn ngữ, mở rộng hiểu biết và gắn kết gia đình.
“Bố Mẹ chính là món quà quý giá nhất dành cho con”
Thông điệp chạm đến trái tim nhiều phụ huynh tại hội thảo là:
“Bố Mẹ chính là món quà quý giá nhất dành cho con.”
Không món quà nào ý nghĩa hơn sự hiện diện, tình yêu thương, sự kiên nhẫn và thấu hiểu mà Cha mẹ dành cho con mỗi ngày.
BMS Hưng Yên hiện thực hóa triết lý giáo dục trong từng trải nghiệm học tập
Tại BMS Hưng Yên, phát triển tư duy và ngôn ngữ được tích hợp xuyên suốt trong chương trình giáo dục.
Học sinh được khuyến khích đọc sách mỗi ngày, đặt câu hỏi, thảo luận, thuyết trình, phản biện và trình bày quan điểm bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh.
Thông qua các dự án học tập, hoạt động STEM, trải nghiệm thực tế và chương trình Song ngữ quốc tế Cambridge, học sinh được rèn luyện năng lực quan sát, phân tích, giao tiếp, hợp tác và giải quyết vấn đề.
Bên cạnh đó, nhà trường xây dựng môi trường học tập giàu tương tác, nơi giáo viên đóng vai trò người đồng hành, lắng nghe và gợi mở để mỗi học sinh được phát triển theo năng lực và phong cách học tập riêng.
Gia đình và Nhà trường cùng chung tay vì sự trưởng thành của con
BMS Hưng Yên tin rằng khi Gia đình và Nhà trường cùng chung một định hướng giáo dục, mỗi học sinh sẽ được nuôi dưỡng đầy đủ về Tư duy – Kiến thức – Kỹ năng – Thái độ – Sức khỏe.
Từ nền tảng ấy, các em sẽ tự tin trưởng thành, làm chủ công nghệ, biết yêu thương và sẵn sàng cống hiến cho cộng đồng trong tương lai.