[Chuyên đề đào tạo] QFT – Kỹ thuật khởi tạo câu hỏi: Đổi mới từ cách hỏi, nâng tầm dạy học

Buổi tập huấn có sự tham gia của các thầy cô giáo cấp THCS và THPT, dưới sự dẫn dắt của Cô Lê Thị Mai Hương – Hiệu trưởng Trường Tiểu học Ban Mai, Chuyên gia Phòng Hợp tác và Quản lý chương trình. Với kinh nghiệm thực tiễn cùng cách truyền đạt gần gũi, sâu sắc, cô đã giúp giáo viên tiếp cận QFT như một tư duy dạy học hiện đại.

Cô Lê Thị Mai Hương – Hiệu trưởng Trường Tiểu học Ban Mai, chia sẻ về Kỹ thuật khởi tạo câu hỏi

QFT – Từ thay đổi cách hỏi đến chuyển dịch vai trò trong lớp học

Mở đầu buổi đào tạo, giáo viên được gợi mở một cách tiếp cận mới: vai trò của câu hỏi trong lớp học không dừng lại ở việc kiểm tra kiến thức, mà chính là điểm khởi đầu của tư duy và quá trình học tập chủ động. Thay vì giáo viên là người đặt câu hỏi và học sinh tìm câu trả lời, QFT trao quyền cho học sinh tự hình thành câu hỏi xuất phát từ sự tò mò, băn khoăn và nhu cầu tìm hiểu của chính các em.

Thông qua QFT, học sinh được dẫn dắt để tạo ra hệ thống câu hỏi đa dạng, từ câu hỏi mở rộng, câu hỏi đào sâu đến câu hỏi phản biện. Quá trình này giúp các em rèn luyện khả năng tư duy phân nhánh, tư duy hội tụ, đồng thời hình thành kỹ năng siêu nhận thức – hiểu được cách mình suy nghĩ, đặt vấn đề và tiếp cận tri thức.

Các thầy cô giáo BMS Hưng Yên cùng nhau tìm hiểu, thảo luận về Kỹ thuật khởi tạo câu hỏi (QFT)

Đối với giáo viên, việc thay đổi cách đặt câu hỏi cũng đồng nghĩa với sự dịch chuyển vai trò trong lớp học. Giáo viên trở thành người thiết kế trải nghiệm học tập, quan sát và dẫn dắt, thay vì giữ vị trí trung tâm truyền đạt kiến thức. Đây chính là nền tảng quan trọng để xây dựng môi trường học tập tích cực, nơi học sinh được khuyến khích đặt câu hỏi, thử nghiệm và khám phá.

Ứng dụng QFT trong tổ chức tiết học và hoạt động dạy học

Trong khuôn khổ buổi tập huấn, các thầy cô được hướng dẫn cách đưa QFT vào từng khâu của quá trình dạy học. Từ hoạt động khởi động đầu giờ, giáo viên có thể sử dụng QFT để kích hoạt hứng thú, giúp học sinh tiếp cận bài học bằng chính những câu hỏi của mình. Khi triển khai dự án học tập, QFT hỗ trợ học sinh xác định vấn đề, định hướng nội dung nghiên cứu và xây dựng kế hoạch học tập rõ ràng hơn.

Bên cạnh đó, kỹ thuật khởi tạo câu hỏi cũng được ứng dụng hiệu quả trong việc thiết kế bài tập về nhà, tổ chức hoạt động phản biện, thảo luận nhóm và kết nối kiến thức với bối cảnh thực tiễn. Thay vì yêu cầu học sinh ghi nhớ và tái hiện thông tin, giáo viên có thể định hướng các em suy nghĩ sâu hơn, đặt câu hỏi về nguyên nhân, hệ quả và giá trị của kiến thức trong đời sống.

Thông qua các tình huống minh họa và hoạt động trải nghiệm trực tiếp, giáo viên tham gia tập huấn đã có cơ hội thực hành, trao đổi và rút ra những bài học phù hợp với đặc thù bộ môn cũng như đối tượng học sinh mình phụ trách.

Các thầy cô giáo cùng nhau thực hành, trao đổi về kỹ thuật Khởi tạo câu hỏi

Giá trị sư phạm từ việc lắng nghe câu hỏi của học sinh

Một trong những điểm nhấn của buổi đào tạo là việc nhìn nhận câu hỏi của học sinh như một “dữ liệu sư phạm” quan trọng. Thông qua những câu hỏi được hình thành trong lớp học, giáo viên có thể hiểu rõ hơn mức độ tiếp nhận kiến thức, mối quan tâm, hứng thú và cả những khoảng trống trong tư duy của học sinh.

Việc quy hoạch và phân loại câu hỏi giúp giáo viên xây dựng kịch bản bài giảng mạch lạc, chủ động điều chỉnh nội dung và phương pháp dạy học phù hợp với thực tế lớp học. Nhờ đó, tiết học trở nên linh hoạt, giàu tương tác và hạn chế những rủi ro phát sinh trong quá trình triển khai.

Quan trọng hơn, khi học sinh được khuyến khích đặt câu hỏi, các em sẽ dần hình thành thói quen học tập chủ động, tự tin bày tỏ suy nghĩ và sẵn sàng tham gia vào các hoạt động học tập mang tính hợp tác.

Từng bước đổi mới để nâng cao chất lượng dạy và học

Buổi tập huấn về QFT khép lại, song những giá trị mà chuyên đề mang lại tiếp tục được lan tỏa trong hoạt động chuyên môn của đội ngũ giáo viên BMS Hưng Yên. Việc tiếp cận và ứng dụng QFT là một bước đi cụ thể trong hành trình đổi mới phương pháp dạy học, hướng tới mục tiêu phát triển năng lực và phẩm chất học sinh theo định hướng giáo dục hiện đại.

Các thầy cô giáo tại BMS Hưng Yên luôn tục học hỏi, đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục

Với kỹ thuật khởi tạo câu hỏi, mỗi giờ học được kỳ vọng trở thành một hành trình khám phá, nơi học sinh giữ vai trò trung tâm của tri thức, còn giáo viên là người đồng hành, dẫn dắt và truyền cảm hứng. Đây cũng chính là tinh thần mà BMS Hưng Yên kiên trì theo đuổi: liên tục học hỏi, đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục, để mỗi trải nghiệm học tập đều mang lại giá trị bền vững cho học sinh.