Khi con bước vào tuổi mới lớn, những câu chuyện từng được kể một cách tự nhiên dần trở nên ít đi. “Hôm nay con thế nào?” đôi khi chỉ nhận lại một câu trả lời ngắn gọn: “Bình thường ạ!”. Phía sau sự im lặng ấy có thể là những cảm xúc chưa gọi thành tên, những áp lực học tập, những thay đổi trong tình bạn hay những điều con chưa biết phải chia sẻ cùng ai. Tại BMS Hưng Yên, Phòng Tham vấn Tâm lý học đường được xây dựng như một không gian an toàn để học sinh được lắng nghe, được thấu hiểu và cùng tìm cách tháo gỡ những vấn đề đang gặp phải.
Khi con bắt đầu có những điều muốn giữ riêng
Có thời gian, cha mẹ gần như biết mọi câu chuyện của con.
Con kể hôm nay cô giáo dạy gì, bạn nào làm con vui, giờ ra chơi có chuyện gì thú vị. Những câu chuyện tưởng như rất nhỏ lại trở thành cách để cha mẹ hiểu thêm về một ngày của con.
Rồi con lớn dần.
Những suy nghĩ riêng xuất hiện nhiều hơn. Các mối quan hệ với bạn bè trở nên phức tạp hơn. Con bắt đầu quan tâm đến cách người khác nhìn nhận mình, dễ nhạy cảm trước một lời nói, một ánh mắt hay một thay đổi nhỏ trong mối quan hệ.
Có những chuyện con chưa biết phải diễn đạt thế nào. Có điều con sợ cha mẹ lo lắng. Có lúc con sợ mình bị hiểu lầm. Cũng có những vấn đề con muốn tự mình giải quyết trước khi tìm đến người lớn.
Đó là một phần tự nhiên của quá trình trưởng thành.
Tuy nhiên, khi những cảm xúc và áp lực tích tụ quá lâu, học sinh có thể cần một người đồng hành phù hợp để cùng nhìn lại điều đang xảy ra và tìm ra cách xử lý. Đôi khi, bước đầu tiên để tháo gỡ một vấn đề đơn giản là có một người sẵn sàng ngồi xuống và lắng nghe.
Phòng Tham vấn Tâm lý học đường – nơi những điều khó nói được lắng nghe
Tại BMS Hưng Yên, nhà trường có Phòng Tham vấn Tâm lý học đường riêng với chuyên viên tham vấn chuyên trách, hỗ trợ học sinh trước những vấn đề liên quan đến cảm xúc, tâm lý, áp lực học tập và các mối quan hệ trong quá trình trưởng thành.
Mỗi học sinh đến với phòng tham vấn có thể mang theo một câu chuyện rất khác nhau. Có em đang chịu áp lực từ việc học. Có em gặp khúc mắc trong tình bạn. Có em bối rối trước những thay đổi trong các mối quan hệ. Cũng có em đơn giản là đang cảm thấy buồn, căng thẳng hoặc mất phương hướng nhưng chưa biết gọi tên cảm xúc của mình.
Phòng tham vấn là nơi các em có thể bắt đầu câu chuyện theo cách của riêng mình.
Được lắng nghe với sự tôn trọng
Trước một vấn đề của học sinh, điều cần thiết đầu tiên là lắng nghe.
Chuyên viên tham vấn tạo không gian phù hợp để các em chia sẻ suy nghĩ, cảm xúc và những điều mình đang trải qua. Những câu chuyện được tiếp nhận với thái độ tôn trọng, bình tĩnh, hạn chế phán xét hay vội vàng đưa ra lời khuyên.
Khi cảm thấy mình được lắng nghe, học sinh có thêm sự an tâm để nói ra những điều trước đó vẫn giữ trong lòng.
Được gọi tên những cảm xúc đang diễn ra
Có những lúc một học sinh biết mình đang “khó chịu”, “mệt” hoặc “buồn”, nhưng chưa hiểu chính xác điều gì đang khiến mình như vậy.
Thông qua trò chuyện và các phương pháp tham vấn phù hợp, chuyên viên đồng hành cùng học sinh nhận diện cảm xúc, suy nghĩ và những yếu tố đang tác động đến mình.
Việc gọi đúng tên cảm xúc giúp các em hiểu rõ hơn điều mình đang trải qua. Từ đó, học sinh có cơ sở để lựa chọn cách ứng xử phù hợp với bản thân và những người xung quanh.
Được cùng tìm cách tháo gỡ từng vấn đề
Áp lực học tập, mâu thuẫn với bạn bè, thay đổi trong các mối quan hệ hay cảm giác mất phương hướng đều cần những cách tiếp cận khác nhau.
Thay vì đưa ra một câu trả lời có sẵn, chuyên viên tham vấn cùng học sinh nhìn lại vấn đề, xác định điều đang khiến các em khó khăn và từng bước tìm hướng xử lý phù hợp.
Điều quan trọng là học sinh được tham gia vào quá trình tìm giải pháp cho chính vấn đề của mình. Qua đó, các em có cơ hội rèn luyện khả năng nhận diện vấn đề, điều chỉnh cảm xúc, giao tiếp và đưa ra lựa chọn.
Được kết nối khi cần thêm sự hỗ trợ
Có những vấn đề vượt quá khả năng tự giải quyết của học sinh hoặc cần sự đồng hành từ nhiều phía.
Khi đó, Phòng Tham vấn Tâm lý học đường có thể phối hợp với gia đình, giáo viên và các nguồn hỗ trợ chuyên môn phù hợp, dựa trên nhu cầu thực tế của học sinh.
Sự phối hợp ấy giúp những khó khăn của con được nhìn nhận đầy đủ hơn, đồng thời tạo thêm một mạng lưới hỗ trợ để các em có thể từng bước vượt qua giai đoạn khó khăn.
Để con biết rằng: “Mình có thể nói ra”
Trưởng thành là quá trình mỗi học sinh dần học cách hiểu cảm xúc, chịu trách nhiệm với lựa chọn và tự mình giải quyết nhiều vấn đề trong cuộc sống.
Trên hành trình ấy, các em vẫn cần những người lớn biết lắng nghe đúng cách.
Phòng Tham vấn Tâm lý học đường BMS Hưng Yên được xây dựng với mong muốn mỗi học sinh khi gặp một điều khó nói đều biết rằng mình có một nơi để tìm đến; có người sẵn sàng lắng nghe câu chuyện của mình; có người cùng mình nhìn lại vấn đề và tìm hướng đi phù hợp.
Bởi đôi khi, điều một đứa trẻ cần không phải là một lời giải ngay lập tức.
Đó có thể chỉ là một người ngồi xuống, lắng nghe thật sự và nói với con rằng: “Cô/thầy ở đây. Con có thể bắt đầu kể từ điều con muốn nói.”