Khả năng học tập của trẻ chịu ảnh hưởng trực tiếp từ năng lực ngôn ngữ. Trẻ nói rõ ràng, hiểu sâu và diễn đạt mạch lạc thường có lợi thế trong việc tiếp thu kiến thức và tham gia vào các hoạt động học tập. Theo các chuyên gia giáo dục, những năng lực này có thể được hình thành từ các thói quen đơn giản trong đời sống hằng ngày.
Thói quen trò chuyện có chất lượng mỗi ngày
Giao tiếp giữa cha mẹ và con là nền tảng đầu tiên giúp trẻ phát triển ngôn ngữ. Tuy nhiên, điều quan trọng nằm ở chất lượng của cuộc trò chuyện. Trong nhiều gia đình, giao tiếp diễn ra theo hướng một chiều: người lớn đưa ra yêu cầu, trẻ trả lời ngắn gọn. Cách tương tác này chưa tạo đủ điều kiện để trẻ phát triển khả năng diễn đạt.
Các chuyên gia khuyến nghị cha mẹ nên duy trì những cuộc trò chuyện hai chiều, trong đó trẻ có cơ hội chia sẻ suy nghĩ, kể lại trải nghiệm và diễn đạt quan điểm cá nhân. Những câu hỏi như “Hôm nay con thấy điều gì thú vị?” hoặc “Vì sao con nghĩ như vậy?” giúp kéo dài quá trình trao đổi và kích thích tư duy. Khi được trò chuyện thường xuyên trong môi trường tích cực, trẻ dần hình thành khả năng sử dụng ngôn ngữ linh hoạt và tự tin hơn trong giao tiếp.
Ba Mẹ trò chuyện cùng con mỗi ngày
Thói quen đọc và kể lại
Đọc sách là một trong những cách hiệu quả giúp trẻ mở rộng vốn từ và hiểu cách sử dụng ngôn ngữ. Giá trị của việc đọc được tăng lên khi đi kèm với hoạt động kể lại. Khi trẻ kể lại một câu chuyện, các em cần ghi nhớ nội dung, sắp xếp thông tin và lựa chọn từ ngữ để diễn đạt. Quá trình này giúp củng cố khả năng hiểu và phát triển tư duy logic.
Cha mẹ có thể bắt đầu bằng những câu hỏi như “Câu chuyện nói về điều gì?” hoặc “Nhân vật nào con ấn tượng nhất và vì sao?”. Việc khuyến khích trẻ kể lại theo cách của mình giúp các em chủ động hơn trong việc sử dụng ngôn ngữ. Thói quen này góp phần hình thành khả năng đọc hiểu, yếu tố quan trọng trong hầu hết các môn học.
Đọc sách giúp trẻ mở rộng vốn từ và hiểu cách sử dụng ngôn ngữ
Thói quen giải thích và đặt câu hỏi
Một đặc điểm thường thấy ở những học sinh học hiệu quả là khả năng giải thích lại kiến thức theo cách hiểu của mình. Để hình thành năng lực này, trẻ cần được khuyến khích giải thích những gì đã học. Khi giải thích, trẻ phải tổ chức lại thông tin, liên kết các ý và diễn đạt rõ ràng. Bên cạnh đó, việc đặt câu hỏi thể hiện sự chủ động trong quá trình học. Khi trẻ biết đặt câu hỏi, các em có xu hướng hiểu sâu hơn về vấn đề.
Cha mẹ có thể tạo điều kiện bằng cách khuyến khích trẻ đặt câu hỏi trong quá trình học hoặc trong các tình huống đời sống. Việc lắng nghe và phản hồi tích cực giúp trẻ duy trì thói quen này.
Các em cần được khuyến khích giải thích và đặt câu hỏi
Ngôn ngữ – nền tảng của việc học hiệu quả
Ba thói quen trên đều hướng tới việc giúp trẻ sử dụng ngôn ngữ như một công cụ để hiểu và học. Khi trẻ diễn đạt rõ ràng, quá trình suy nghĩ trở nên mạch lạc hơn. Khi hiểu vấn đề tốt, việc tiếp thu kiến thức diễn ra hiệu quả hơn. Khi biết cách học thông qua ngôn ngữ, trẻ dần hình thành năng lực tự học. Đây là những nền tảng cần được xây dựng từ sớm, thông qua sự đồng hành của gia đình và môi trường học tập phù hợp.
Đồng hành cùng cha mẹ trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ
Trong bối cảnh giáo dục hiện nay, việc giúp trẻ phát triển ngôn ngữ và năng lực học tập ngày càng được quan tâm. Các chương trình chia sẻ giáo dục góp phần hỗ trợ cha mẹ tiếp cận những phương pháp phù hợp.
Tại BMS Hưng Yên, hội thảo “Cùng con phát triển tư duy và ngôn ngữ trong kỷ nguyên số” với sự tham gia của cô Phan Hồ Điệp – giảng viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội – mang đến những gợi ý thực tiễn, giúp cha mẹ hiểu rõ hơn cách hình thành các thói quen tích cực cho con trong quá trình học tập.
Chương trình diễn ra từ 8:00 – 11:00, ngày 17/05/2026 tại BMS Hưng Yên – Trường TH, THCS & THPT Hồng Đức (102 Nguyễn Bình, Mỹ Hào, Hưng Yên), tạo cơ hội để cha mẹ tiếp cận trực tiếp với các phương pháp giáo dục đang được triển khai trong môi trường học tập hiện đại.
👉 Đăng ký tham gia miễn phí: Tại đây
->> Có thể Cha Mẹ quan tâm: Một môi trường học tập tốt có thể thay đổi cách trẻ học như thế nào?