Giáo dục lý tưởng, lòng yêu nước và khát vọng cống hiến chỉ thực sự hiệu quả khi học sinh được trải nghiệm, hành động và trưởng thành từ thực tiễn.
Tạo dựng môi trường để học sinh trải nghiệm, cống hiến và trưởng thành
Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, học sinh được tiếp cận nguồn thông tin đa dạng, có nhiều cơ hội học tập, giao lưu và phát triển bản thân. Điều đó mở ra nhiều thuận lợi nhưng cũng đặt ra yêu cầu giúp các em biết chọn lọc thông tin, xây dựng tư duy độc lập, giữ gìn những giá trị tốt đẹp và hình thành bản lĩnh trước những tác động từ môi trường xung quanh.
Theo thầy Đặng Văn Thắng - Bí thư Đoàn Trường Tiểu học, THCS và THPT Hồng Đức (Hưng Yên) thách thức lớn nhất hiện nay là làm sao để những giá trị về lòng yêu nước, trách nhiệm cộng đồng, đạo đức và khát vọng cống hiến trở thành nhận thức tự giác, được thể hiện bằng hành động trong cuộc sống hằng ngày.
"Lòng yêu nước không được hình thành từ những khẩu hiệu hay những bài học mang tính ghi nhớ. Điều quan trọng là học sinh hiểu được ý nghĩa của từng việc mình làm, biết sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình, cộng đồng và đất nước. Khi những giá trị ấy trở thành thói quen trong suy nghĩ và hành động, giáo dục mới thực sự tạo được sự chuyển biến", thầy Thắng chia sẻ.
Xuất phát từ quan điểm đó, Trường Tiểu học, THCS và THPT Hồng Đức (Hưng Yên) xác định giáo dục phẩm chất, nhân cách và trách nhiệm xã hội là một trong những mục tiêu xuyên suốt của quá trình giáo dục toàn diện. Nhà trường tạo dựng môi trường để học sinh được trải nghiệm, được cống hiến và trưởng thành thông qua nhiều hoạt động gắn với thực tiễn. Qua đó, các em từng bước hình thành lòng nhân ái, ý thức trách nhiệm và khát vọng đóng góp cho cộng đồng.
Đưa giáo dục từ trang sách bước ra đời sống
Nhiều nhà giáo khi đề xuất giải pháp giáo dục lý tưởng sống, lòng yêu nước và trách nhiệm công dân trong bối cảnh mới đều nhấn mạnh đến trải nghiệm thực tiễn.
Cho rằng giáo dục bằng trải nghiệm là giải pháp mang tính đột phá, Bí thư Đoàn Trường Tiểu học, THCS và THPT Hồng Đức lý giải: khi học sinh trực tiếp tham gia các hoạt động vì cộng đồng, các em sẽ cảm nhận sâu sắc hơn về trách nhiệm công dân, tinh thần sẻ chia và giá trị của sự cống hiến.
Mỗi trải nghiệm đều mang đến một bài học. Từ việc trồng một cây xanh, giữ gìn môi trường học đường, tham gia hoạt động thiện nguyện hay dâng hương tri ân các anh hùng liệt sĩ, học sinh sẽ hiểu rằng lòng yêu nước được vun đắp từ những hành động thiết thực và trách nhiệm với cộng đồng.
Tại Trường Tiểu học, THCS và THPT Hồng Đức, thầy Đặng Văn Thắng cho biết, các hoạt động trải nghiệm được tổ chức xuyên suốt năm học nhằm bồi dưỡng phẩm chất và kỹ năng cho học sinh. Nhà trường thường xuyên triển khai các chương trình trồng cây, chăm sóc cảnh quan, xây dựng môi trường học đường xanh - sạch - đẹp, giúp học sinh hình thành ý thức bảo vệ thiên nhiên và gìn giữ không gian sống.
Các hoạt động vệ sinh khuôn viên trường, làm đẹp lớp học được duy trì định kỳ, góp phần xây dựng tinh thần chủ động và trách nhiệm đối với tập thể. Song song với đó là các chương trình tìm hiểu lịch sử dân tộc, tham quan địa chỉ đỏ, dâng hương và chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ, qua đó giáo dục lòng biết ơn, sự trân trọng những giá trị được vun đắp từ các thế hệ đi trước.
Nhà trường cũng đẩy mạnh các chương trình thiện nguyện, sẻ chia với những hoàn cảnh khó khăn, tạo cơ hội để học sinh lan tỏa lòng nhân ái bằng những hành động thiết thực. Bên cạnh đó, các dự án học tập, hoạt động ngoại khóa và chương trình phát triển kỹ năng tiếp tục giúp học sinh rèn luyện khả năng hợp tác, tư duy giải quyết vấn đề, sự tự tin và tinh thần trách nhiệm.
Theo nguồn: Báo Giáo dục và Thời đại