Đề thi bao phủ toàn diện chương trình mới với sự cân bằng giữa Hóa học Vô cơ và Hóa học Hữu cơ. Đặc biệt, đề thi thể hiện tính tích hợp liên cấp rất cao khi liên kết chặt chẽ kiến thức Lớp 10 (Enthalpy, năng lượng), Lớp 11 (Cân bằng, phổ hồng ngoại IR, chuẩn độ) và Lớp 12 (Ester, Carbohydrate, Polymer, Phức chất, Kim loại chuyển tiếp). Các bài toán tìm đồng phân hay hiệu suất không còn theo lối mòn mà được đặt trong chuỗi phản ứng nối tiếp.
Thầy Trần Trọng Tuyền, giáo viên Hóa, Trường Tiểu học, THCS và THPT Hồng Đức (Hưng Yên) nhận xét:
Đề thi môn Hóa học vẫn giữ vững cấu trúc chuẩn hóa gồm tổng cộng 28 câu hỏi, được chia thành 3 phần riêng biệt với sự phân hóa ma trận ngày càng phân tầng rõ rệt.
Phần 1 (Trắc nghiệm nhiều phương án): Gồm 18 câu, chủ yếu kiểm tra kiến thức nền tảng ở mức độ nhận biết và thông hiểu. Đây tiếp tục là phần "ăn điểm" bắt buộc, đòi hỏi thí sinh phải nắm chắc các khái niệm cốt lõi, tên gọi và tính chất cơ bản để không bị mất điểm đáng tiếc.
Phần 2 (Trắc nghiệm đúng/sai): Gồm 4 câu, mỗi câu có 4 ý (a, b, c, d). Đây là phần mang tính phân hóa rất cao và "bẫy" tư duy thực nghiệm. Với cách tính điểm lũy tiến đặc thù, nếu học sinh chỉ học vẹt hoặc đoán mò thì gần như không thể đạt điểm tối đa cho một câu hỏi.
Phần 3 (Trắc nghiệm trả lời ngắn): Gồm 6 câu thuộc dạng câu hỏi điền số tự do. Phần này triệt tiêu hoàn toàn yếu tố may rủi, trực tiếp kiểm tra năng lực toán học hóa học chuyên sâu, tư duy xử lý dòng vật chất và khả năng phân tích số liệu công nghiệp.
Cấu trúc đề thi có độ phân hóa tuyến tính rất mịn. Khoảng 60% số câu hỏi đầu tiên nằm ở mức cơ bản để đảm bảo mục tiêu xét tốt nghiệp. Tuy nhiên, các câu hỏi phân hóa từ Phần II (chuẩn độ, phức chất) và trọn vẹn Phần III (bài toán công nghệ, năng lượng) tăng mạnh về độ khó, tạo ra bộ lọc cực kỳ chất lượng cho các trường đại học top đầu xét tuyển.
Thầy Trần Trọng Tuyền đang hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm môn Hóa
Đề thi bao phủ toàn diện chương trình mới với sự cân bằng giữa Hóa học Vô cơ và Hóa học Hữu cơ. Đặc biệt, đề thi thể hiện tính tích hợp liên cấp rất cao khi liên kết chặt chẽ kiến thức Lớp 10 (Enthalpy, năng lượng), Lớp 11 (Cân bằng, phổ hồng ngoại IR, chuẩn độ) và Lớp 12 (Ester, Carbohydrate, Polymer, Phức chất, Kim loại chuyển tiếp). Các bài toán tìm đồng phân hay hiệu suất không còn theo lối mòn mà được đặt trong chuỗi phản ứng nối tiếp.
Nếu như năm 2025, các ngữ cảnh thực tế mới dừng lại ở mức độ minh họa, thì ở đề năm 2026, ngữ cảnh thực tế và số liệu thực nghiệm đã trở thành chất liệu cốt lõi. Đề thi đưa học sinh vào vai trò người làm khoa học hoặc kỹ sư công nghệ thông qua các bài toán như: xác định hàm lượng thuốc kháng acid dạ dày bằng kỹ thuật chuẩn độ thực tế, bài toán cân bằng vật chất của hệ thống sấy đường công nghiệp, hay quy trình sản xuất Ammonia 4 giai đoạn.
Thí sinh được giải phóng hoàn toàn khỏi áp lực của các bài toán "phi thực tế" cũ (như toán đốt cháy ester, quy đổi hỗn hợp nhiều chất, …). Tư duy của học sinh được tiếp cận gần hơn với nền Hóa học hiện đại mang tính ứng dụng và công nghệ, tăng tính thực tiễn khi làm bài.
Tuy nhiên, học sinh rất dễ rơi vào "bẫy" ở phần đúng/sai nếu thiếu kỹ năng tư duy thực nghiệm (không hiểu rõ bản chất của các dụng cụ như burette, bình tam giác, cơ chế màng ngăn điện phân,…).
Thách thức cực lớn ở Phần III khi học sinh phải có năng lực Mã hóa ngôn ngữ chuyển đổi một đoạn văn dài mô tả quy trình công nghiệp thành sơ đồ dòng vật chất để tính toán. Ngoài ra, việc làm tròn số chính xác đến hàng phần mười/phần trăm theo yêu cầu là một bộ lọc nghiêm ngặt, chỉ cần sai lệch một chữ số thập phân là mất toàn bộ điểm của câu đó.