Nếu đề năm 2025 vẫn còn dư âm của việc tính toán xác suất toán học thuần túy trong di truyền, thì đề năm 2026 đã "Sinh học hóa" một cách triệt để. Học sinh không thể giải đề nếu chỉ học thuộc lòng công thức. Đề năm 2026 nhỉnh hơn và khó hơn năm 2025 một chút ở Phần II và Phần III. Cách đặt câu hỏi ở Phần II (đúng/sai) có nhiều "bẫy" và đòi hỏi học sinh phải có tư duy phản biện cao.
Cô Trần Thị Lành, giáo viên Trường Tiểu học, THCS và THPT Hồng Đức nhận xét:
Đề thi tốt nghiệp THPT môn Sinh học năm 2026 là một đề thi hay, hiện đại, có tính phân hóa cao và theo hướng đổi mới. Đề thi đã phản ánh đúng tinh thần của chương trình mới, học đi đôi với hành, giảm tải học vẹt, tăng cường năng lực tư duy khoa học của học sinh.
Đề bám sát định hướng Đề minh họa: Đề thi cấu trúc chuẩn theo form mới của Bộ GD&ĐT với 3 phần rõ rệt.
Về mặt kiến thức đề thi bám sát cấu trúc sách giáo khoa mới (Chương trình GDPT 2018). Kiến thức phân bố trải dài, không còn tập trung nặng nề vào các bài toán lai "mẹo mực" phi thực tế. Thay vào đó, đề tăng cường các câu hỏi mang tính ứng dụng thực tiễn, phân tích bảng số liệu, biểu đồ khoa học và các thí nghiệm sinh học trực quan.
Nhìn chung, ma trận đề có sự phân hóa vùng kiến thức khoa học và logic. Đề xuất hiện nhiều câu hỏi đọc hiểu bản chất Sinh học.
Học sinh BMS Hưng Yên đang làm thí nhiệm trong tiết Sinh học
Nếu đề năm 2025 vẫn còn dư âm của việc tính toán xác suất toán học thuần túy trong di truyền, thì đề năm 2026 đã "Sinh học hóa" một cách triệt để. Học sinh không thể giải đề nếu chỉ học thuộc lòng công thức. Đề năm 2026 nhỉnh hơn và khó hơn năm 2025 một chút ở Phần II và Phần III. Cách đặt câu hỏi ở Phần II (đúng/sai) có nhiều "bẫy" và đòi hỏi học sinh phải có tư duy phản biện cao.
Các câu trả lời ngắn ở Phần III (như tính năng lượng tích lũy của chuỗi thức ăn hay đếm số loại kiểu gene lệch bội) bắt buộc học sinh phải bấm máy tính ra con số chính xác tuyệt đối, áp lực tâm lý phòng thi vì thế cũng tăng lên.
Với cấu trúc đề thi phân hóa cao như thế này, nhóm chuyên môn trường tôi dự đoán phổ điểm môn Sinh học năm 2026 sẽ có biến động như sau:
Mức điểm dưới Trung bình (< 5): Đây sẽ là phân khúc chiếm tỷ lệ khoảng 30%. Nhóm học sinh học thuộc lòng nhưng yếu phân tích rất dễ mất điểm và đạt ở mức điểm này.
Mức điểm Trung bình (5 - 6.5): Đây sẽ là phân khúc chiếm tỷ lệ cao nhất. Học sinh có học lực trung bình - khá, nắm chắc lý thuyết nền tảng trong SGK dễ dàng hoàn thành tốt đa số câu hỏi ở Phần I và kiếm điểm từ một số ý dễ ở Phần II.
Mức điểm Khá - Giỏi (7 - 8.25): Sẽ có sự sụt giảm nhẹ so với các năm trước. Để đạt được mức điểm này, học sinh phải vượt qua được các câu hỏi đồ thị và phân tích thí nghiệm (như câu đồ thị hệ mạch hay thí nghiệm hô hấp).
Mức điểm Tuyệt đối (9 - 10): Sẽ tương đối ít. Điểm 10 năm nay sẽ là một thử thách thực sự vì Phần III chỉ cần tính toán nhầm một bước nhỏ là mất hoàn toàn điểm của câu đó. Những học sinh đạt điểm 9+ phải là những em có tư duy phân tích số liệu cực kỳ nhạy bén, bản lĩnh phòng thi tốt và có kiến thức thực tiễn sâu sắc.
Đây là một đề thi được xây dựng rất sát định hướng đổi mới của Chương trình GDPT 2018, chú trọng đánh giá năng lực thay vì kiểm tra ghi nhớ kiến thức.
Đề Sinh học 2026 là một đề hay, chuẩn hóa tốt, ít lỗi kỹ thuật, bám sát chương trình mới, tăng cường đánh giá năng lực và tư duy sinh học thực chất. Đây là một tín hiệu rất tốt cho công tác tuyển sinh của các trường đại học khối ngành Y Dược và Sinh học ứng dụng.