Không ít cha mẹ cho rằng, chuẩn bị cho con vào lớp 1 là cho con học chữ sớm, luyện viết thành thạo. Tuy nhiên, từ thực tiễn giảng dạy, điều quyết định sự sẵn sàng của trẻ lại nằm ở năng lực tư duy và khả năng ngôn ngữ – nền tảng giúp trẻ học tập hiệu quả và thích nghi với môi trường mới.
Góc nhìn từ lớp học: Sự khác biệt không nằm ở việc biết chữ sớm
Là giáo viên đã nhiều năm giảng dạy lớp 1, tôi có cơ hội quan sát rất nhiều học sinh trong những ngày đầu đến trường. Có em đã đọc trôi chảy, viết khá tốt. Cũng có em mới chỉ bắt đầu làm quen với chữ cái.
Sau một thời gian ngắn, sự khác biệt giữa các em không còn nằm ở việc ai biết nhiều chữ hơn. Điều thể hiện rõ ràng hơn là khả năng hiểu yêu cầu của giáo viên, diễn đạt suy nghĩ và tham gia vào quá trình học tập.
Có những học sinh đọc nhanh nhưng lúng túng khi cần giải thích nội dung. Cũng có em viết đúng nhưng gặp khó khăn khi diễn đạt ý tưởng của mình. Trong khi đó, những học sinh có nền tảng tư duy và ngôn ngữ tốt thường tự tin hơn, chủ động hơn trong việc đặt câu hỏi, trao đổi và tương tác. Đây cũng là nhóm học sinh thích nghi nhanh và tiến bộ ổn định trong suốt năm học.
Cô Lê Thị Lệ Giang - Giáo viên chủ nhiệm lớp 1A2 đang chia sẻ cho học sinh về phương pháp khởi tạo câu hỏi
Tư duy và ngôn ngữ: Nền tảng của năng lực học tập
Khi bước vào lớp 1, trẻ bắt đầu làm quen với một môi trường học tập có cấu trúc, nơi việc hiểu, phản hồi và tương tác trở thành yêu cầu thường xuyên. Nếu thiếu nền tảng tư duy và ngôn ngữ, trẻ dễ rơi vào trạng thái nghe mà chưa hiểu rõ, có suy nghĩ nhưng không diễn đạt được, từ đó dần thiếu tự tin khi tham gia các hoạt động học tập.
Ngược lại, khi có nền tảng tốt, trẻ sẽ hiểu bài nhanh hơn, diễn đạt rõ ràng hơn và chủ động hơn trong quá trình học. Khả năng thích nghi với môi trường mới cũng được hình thành một cách tự nhiên. Đây chính là những biểu hiện ban đầu của năng lực tự học – yếu tố có ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển của mỗi học sinh.
Phát triển từ sớm: Không phải học trước, mà là học đúng
Tư duy và ngôn ngữ không thể hình thành trong thời gian ngắn, càng không thể phát triển chỉ thông qua việc học chữ đơn lẻ. Nền tảng này được xây dựng thông qua những tương tác hằng ngày giữa cha mẹ và con.
Những cuộc trò chuyện có chất lượng, những câu hỏi mở, những lần trẻ được lắng nghe và phản hồi chính là cách giúp con hình thành khả năng suy nghĩ và diễn đạt. Giai đoạn trước lớp 1 vì vậy trở thành thời điểm quan trọng để nuôi dưỡng những năng lực nền tảng này. Khi được chuẩn bị đúng cách, trẻ sẽ bước vào lớp 1 với tâm thế sẵn sàng và chủ động hơn.
Trong kỷ nguyên số: Trẻ cần năng lực hiểu và sử dụng thông tin
Trẻ em ngày nay lớn lên cùng công nghệ và nguồn thông tin phong phú. Việc tiếp cận tri thức trở nên nhanh chóng và dễ dàng hơn bao giờ hết.
Trong bối cảnh đó, việc học không dừng lại ở tiếp nhận kiến thức. Trẻ cần biết cách hiểu thông tin, phân tích và diễn đạt lại theo cách của mình. Tư duy và ngôn ngữ trở thành công cụ giúp trẻ làm chủ việc học và phát triển bền vững trong một thế giới liên tục thay đổi.
Những quan điểm này cũng được nhiều chuyên gia giáo dục nhấn mạnh, trong đó có Phan Hồ Điệp – giảng viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Với nhiều năm nghiên cứu trong lĩnh vực giáo dục và kinh nghiệm đồng hành cùng con trong hành trình phát triển ngôn ngữ, bà cho rằng việc nuôi dưỡng khả năng diễn đạt và tư duy độc lập từ sớm là yếu tố quan trọng giúp trẻ học tập hiệu quả trong dài hạn.
Tư duy và ngôn ngữ trở thành công cụ giúp trẻ làm chủ việc học
BMS Hưng Yên: Đồng hành cùng cha mẹ từ nền tảng
Thấu hiểu những thay đổi trong giáo dục hiện đại, BMS Hưng Yên định hướng phát triển học sinh từ nền tảng tư duy và ngôn ngữ ngay từ những năm đầu đời. Nhà trường xây dựng môi trường học tập khuyến khích học sinh suy nghĩ, thể hiện quan điểm và phát triển khả năng diễn đạt một cách tự nhiên.
Đồng thời, BMS Hưng Yên coi trọng sự đồng hành của cha mẹ trong quá trình nuôi dưỡng trẻ, bởi sự nhất quán giữa gia đình và nhà trường là yếu tố quan trọng giúp trẻ phát triển ổn định.
Nhằm chia sẻ những góc nhìn thực tiễn và phương pháp cụ thể, nhà trường phối hợp cùng Phan Hồ Điệp tổ chức hội thảo “Cùng con phát triển tư duy và ngôn ngữ trong kỷ nguyên số”. Chương trình mang đến cơ hội để cha mẹ hiểu rõ hơn về cách giúp con làm chủ công nghệ, phát triển ngôn ngữ, hình thành tư duy phản biện và đồng hành cùng con trong giai đoạn chuyển tiếp vào lớp 1.
Song song với chương trình dành cho cha mẹ, học sinh sẽ tham gia các hoạt động trải nghiệm được thiết kế phù hợp với lứa tuổi, giúp khơi gợi hứng thú học tập và phát triển toàn diện.
Thông tin hội thảo
Thời gian: 8:00 – 11:00 | Ngày 17/05/2026
Địa điểm: BMS Hưng Yên – Trường TH, THCS & THPT Hồng Đức (102 Nguyễn Bình, Mỹ Hào, Hưng Yên)
Đăng ký tham gia miễn phí: Tại đây